Муаллиф: Хаджибаев Жамшид Абдуазимович
Мутахассислик: 14.00.27 — Хирургия
Илмий маслаҳатчи: Низомхўжаев Зайниддин Махаматович, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Ҳалқум, қизилўнгач ва ошқозоннинг куйишдан кейинги қўшма чандиқли торайишлари мураккаб тиббий муаммолардан бири ҳисобланади. Ушбу патология диагностикага комплекс ёндашувни ҳамда жарроҳлик тактикасини индивидуал танлашни талаб қилади. Бундай шикастланишлар овқат ҳазм қилиш йўллари ўтказувчанлигининг жиддий бузилишларига олиб келиши ва беморларнинг ҳаёт сифатига салбий таъсир кўрсатиши мумкин.
Шу сабабли диагностика усулларини такомиллаштириш, янги реконструктив-пластик жарроҳлик усулларини ишлаб чиқиш ва ихтисослаштирилган жарроҳлик ёрдамининг босқичма-босқич тизимини жорий этиш муҳим амалий аҳамиятга эга.
Ҳалқум ва қизилўнгачнинг куйишдан кейинги қўшма чандиқли торайишлари бўлган беморларни даволаш натижаларини яхшилаш мақсадида янги реконструктив-пластик жарроҳлик усулларини ишлаб чиқиш ҳамда босқичма-босқич ихтисослаштирилган жарроҳлик ёрдами тизимини жорий этиш.
Тадқиқотга 2000–2023-йиллар давомида 398 нафар беморни текшириш ва даволаш натижалари киритилган.
Тадқиқотнинг клиник базаси академик В. Воҳидов номидаги Республика ихтисослаштирилган хирургия илмий-амалий тиббиёт маркази ҳисобланади.
Ишда клиник-анамнестик, рентгенологик, эндоскопик текширув усуллари, бронхоскопия, мультиспирал компьютер томографияси (МСКТ), социологик ва статистик таҳлил усулларидан фойдаланилган.
Тадқиқот давомида ҳалқум, қизилўнгач ва ошқозоннинг куйишдан кейинги қўшма чандиқли шикастланишларининг хусусиятлари ўрганилган, диагностика ва жарроҳлик тактикасини танлаш ёндашувлари такомиллаштирилган.
Реконструктив-тикловчи операциялар самарадорлигини оширишга қаратилган фарингоколонанастомоз шакллантиришнинг янги муаллифлик усули ишлаб чиқилган. Мазкур усул учун 2019-йил 22-майда Ўзбекистон Республикасининг IAP №05835-сонли патенти олинган.
398 нафар бемор таҳлили натижасида қўшма шикастланишларнинг қуйидаги тақсимоти аниқланган:
Қизилўнгач ва ошқозоннинг қўшма шикастланиши — 62%;
Ҳалқум, қизилўнгач ва ошқозоннинг қўшма шикастланиши — 21,6%;
Ҳалқум ва қизилўнгачнинг қўшма шикастланиши — 16,3%.
216 нафар беморда (54,3%) клиник манзарада қизилўнгач ўтказувчанлигининг бузилиши устунлик қилган.
Тадқиқот доирасида 68 та шунтловчи фарингоколопластика операцияси бажарилган. Ишлаб чиқилган янги усул қўлланилганда анастомоз етишмовчилиги 2,9% ни ташкил этган, таққослаш гуруҳида эса ушбу кўрсаткич 7,4% бўлган (p<0,05).
Янги усул қўлланилгандан кейин чандиқли стриктура ривожланиш частотаси 5,1% ни, таққослаш гуруҳида эса 24,1% ни ташкил этган.
Олинган натижалар ҳалқум, қизилўнгач ва ошқозоннинг куйишдан кейинги қўшма чандиқли торайишлари бўлган беморларни диагностика қилиш ва жарроҳлик йўли билан даволашни такомиллаштиришга хизмат қилади.
Ишлаб чиқилган жарроҳлик усули операциядан кейинги асоратлар частотасини камайтириш ҳамда реконструктив-тикловчи жарроҳлик амалиётлари натижаларини яхшилашга қаратилган.
Тадқиқот натижалари 2026-йилда Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий марказининг Хоразм филиали ҳамда Самарқанд шаҳри соғлиқни сақлаш тизимининг клиник амалиётига жорий этилган.
Диссертация мавзуси бўйича жами 25 та илмий иш чоп этилган. Уларнинг 9 таси илмий мақола бўлиб, 7 таси республика, 2 таси халқаро илмий нашрларда эълон қилинган. Шунингдек, 1 та патент олинган.
Тадқиқотнинг асосий натижалари 5 та илмий-амалий конференцияда тақдим этилган. Улардан 3 таси халқаро, 2 таси республика миқёсидаги конференциялардир.
Тадқиқот натижалари ҳалқум, қизилўнгач ва ошқозоннинг куйишдан кейинги қўшма чандиқли торайишлари бўлган беморларда диагностика ва жарроҳлик тактикасини такомиллаштиришга қаратилган. Ишлаб чиқилган реконструктив-тикловчи жарроҳлик усули ҳамда ихтисослаштирилган ёрдамнинг босқичма-босқич тизимини жорий этиш ушбу тоифадаги беморларни даволаш самарадорлигини оширишда муҳим амалий аҳамиятга эга.