Tibbiyot tarixi jarrohlikning rivoji bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, ushbu yo‘nalish yuqori aniqlik, ilmiy yondashuv va innovatsiyalarni doimiy joriy etishni talab qiladi. Toshkentda ixtisoslashgan tibbiy muassasalarning shakllanishi mamlakat sog‘liqni saqlash tizimining barpo etilishida muhim bosqich bo‘ldi. Bugungi kunda Toshkentdagi jarrohlik klinikalari ko‘p yillik tajriba, ilmiy maktablar va klinik an’analarga tayangan zamonaviy tibbiy markazlar hisoblanadi.
Respublika ixtisoslashtirilgan jarrohlik markazi tarixi — bu ilk shakllanish bosqichlaridan tortib, O‘zbekistondagi yetakchi jarrohlik muassasalaridan biriga qadar bo‘lgan yo‘ldir.
Markazning tashkil etilishi murakkab jarrohlik yo‘nalishlarini bir muassasada jamlash zarurati bilan bog‘liq edi. Rivojlanishning dastlabki bosqichlarida asosiy vazifa malakali mutaxassislarni birlashtirish, klinik bazani rivojlantirish va davolashda ilmiy yondashuvni shakllantirishdan iborat bo‘ldi.
Faoliyatining ilk yillaridan boshlab markaz quyidagi yo‘nalishlarga e’tibor qaratdi:
yuqori ixtisoslashtirilgan jarrohlik yordamini rivojlantirish;
zamonaviy diagnostika usullarini joriy etish;
kadrlar tayyorlash va ilmiy yo‘nalishlarni rivojlantirish;
xavfsizlik va sifat standartlarini shakllantirish.
Ushbu poydevor keyinchalik jarrohlik xizmatlari ko‘lamini kengaytirish va Toshkentdagi yetakchi jarrohlik klinikalari orasida mavqeni mustahkamlash imkonini berdi.
Markaz rivoji davomida jarrohlik yo‘nalishlari izchil ravishda kengayib bordi. Turli yillarda abdominal jarrohlik, qon-tomir va kardiojarrohlik, transplantologiya, plastik va rekonstruktiv jarrohlikka ixtisoslashgan bo‘limlar tashkil etildi va mustahkamlandi.
Har bir yo‘nalish quyidagilar asosida rivojlandi:
klinik tajriba;
ilmiy tadqiqotlar;
xalqaro hamkorlik;
ilg‘or texnologiyalarni joriy etish.
Bunday yondashuv turli darajadagi kasalliklarga ega bemorlarga kompleks jarrohlik yordamini ko‘rsatishga qodir bo‘lgan ko‘p tarmoqli tuzilmani shakllantirishga xizmat qildi.
Markaz tarixida tibbiyot fanini rivojlantirishga qo‘shgan hissasi muhim o‘rin tutadi. Tashkil etilganidan buyon muassasa ilmiy tadqiqotlar, klinik kuzatuvlar va innovatsion uslublarni joriy etish uchun baza sifatida xizmat qilib kelmoqda.
Markaz mutaxassislari quyidagi faoliyatlarda ishtirok etadilar:
ilmiy konferensiya va simpoziumlarda;
klinik tavsiyalarni ishlab chiqishda;
yosh mutaxassislarni tayyorlashda;
xorijiy tibbiy muassasalar bilan tajriba almashishda.
Bu orqali markaz nafaqat tibbiy yordam ko‘rsatadi, balki O‘zbekistonda jarrohlik sohasining rivojiga ham faol ta’sir ko‘rsatadi.
Tibbiyot rivoji bilan birga texnik jihozlanishga alohida e’tibor qaratildi. Operatsiya xonalari, diagnostika bo‘limlari va reanimatsiya bloklarini bosqichma-bosqich modernizatsiya qilish jarrohlik aralashuvlari darajasini yangi bosqichga olib chiqdi.
Bugungi kunda markaz quyidagilar bilan jihozlangan:
zamonaviy operatsion majmualar;
yuqori aniqlikdagi diagnostika uskunalari;
hayotiy muhim funksiyalarni monitoring qilish tizimlari;
kam invaziv va endovaskulyar jarrohlik texnologiyalari.
Bu esa tibbiy yordam ko‘rsatish standartlarini yetakchi xalqaro klinikalar darajasiga yaqinlashtirish imkonini berdi.
Ko‘p yillik faoliyat davomida muassasa milliy sog‘liqni saqlash tizimining muhim bo‘g‘iniga aylandi. Markaz referens muassasa sifatida mamlakatning turli hududlaridan bemorlar yo‘naltiriladigan markaz hisoblanadi.
Toshkentdagi jarrohlik klinikalari tizimida markaz quyidagi jihatlari bilan alohida o‘rin egallaydi:
ixtisoslashtirilgan yo‘nalishlarning yuqori konsentratsiyasi;
murakkab operatsiyalarni bajarish bo‘yicha katta tajriba;
multidisiplinar jamoalarning mavjudligi;
davolash va reabilitatsiyaga kompleks yondashuv.
Bu markazni nafaqat poytaxt, balki butun respublika uchun ham ahamiyatli tibbiy muassasaga aylantiradi.
Markaz tarixi — bu uni tashkil etish manbalarida turgan va bugungi kunda ham uni rivojlantirib kelayotgan insonlar tarixidir. Faoliyat yillari davomida bilim va tajribaning uzviy davomiyligiga asoslangan kuchli jarrohlik maktabi shakllandi.
Kadrlar tarkibi quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
oliy malaka toifasiga ega shifokorlar;
tibbiyot fanlari nomzodlari va doktorlari;
xalqaro tajribaga ega mutaxassislar;
kasbiy shakllanish bosqichidan o‘tayotgan yosh shifokorlar.
Bunday yondashuv barqarorlikni, izchil rivojlanishni va tibbiy yordamning yuqori darajasini ta’minlaydi.
Bugungi kunda markaz xizmatlar ko‘lamini kengaytirib, yangi texnologiyalarni joriy etgan holda jadal rivojlanishda davom etmoqda. Tarixan shakllangan tajriba innovatsiyalar bilan uyg‘unlashib, zamonaviy tibbiyot talablariga mos kelish imkonini bermoqda.
Hozirgi bosqichning asosiy ustuvor yo‘nalishlari:
infratuzilmani yanada modernizatsiya qilish;
yuqori texnologiyali jarrohlikni rivojlantirish;
ixtisoslashtirilgan tibbiy yordamning ommabopligini oshirish;
ilmiy va ta’lim salohiyatini mustahkamlash.
Respublika ixtisoslashtirilgan jarrohlik markazi tarixi — bu tizimli rivojlanish, professional o‘sish va ilg‘or tibbiy yechimlarni joriy etish yo‘lidir. Bugungi kunda u Toshkentdagi jarrohlik klinikalari orasida munosib o‘rin egallab, boy tajriba, zamonaviy texnologiyalar va yuqori malakali mutaxassislar tayyorgarligini o‘zida mujassam etgan.
Markazning ko‘p yillik tarixi butun mamlakat bo‘ylab bemorlarga sifatli tibbiy yordam ko‘rsatish va jarrohlik sohasini yanada rivojlantirish учун мустаҳкам пойдевор бўлиб хизмат қилади.
